22 °C Rethymno, GR
24/09/2022

Οι εκδότες καρτ-ποστάλ της Κρήτης ως το 1913

Ο αριθμός των εκδοτών, ντόπιων και ξένων, που κυκλοφόρησαν καρτ-ποστάλ, με θέματα παρμένα από την Κρήτη, δεν μας είναι γνωστός. Από την μέχρι τώρα μελέτη μου σε αρκετές δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές, προσπέκτους δημοπρασιών, περιοδικά, βιβλία και μαρτυρίες υπερβαίνει τους 60.   Τον Νοέμβρη του 1898, που το νησί απελευθερώνεται, έχουν ήδη κυκλοφορήσει οι Κρητικές […]

Οι καλλικάντζαροι

Οι δώδεκα ημέρες, που ξεκινούν την παραμονή των Χριστουγέννων και φτάνουν μέχρι την παραμονή των Φώτων, λέγονται Καλαντόφωνα ή Καλικαντζάμερα ή Καλικατζάμερα ή Καλκαντζάμερα ή Καρκανζτάμερα ή Παγανά. Οι καλικάντζαροι, λένε, κατά την παράδοση, πως εμφανίζονται την περίοδο αυτή των δώδεκα ημερών, επειδή ο νεογέννητος Χριστός είναι αβάπτιστος και τα νερά αβάπτιστα, γι’ αυτό μπορούν […]

Συντροφικό

Στους περισσότερους, η λέξη συντροφικό παραπέμπει αυτομάτως στα πολιτικά κόμματα και τα συντροφικά μαχαιρώματα που γίνονται. Παρ’ όλα αυτά η λέξη συντροφικό που ερευνώ δεν έχει καμία σχέση με δαύτα.   Η λέξη συντροφικό που εξετάζω έχει σχέση με τη γη την εποχή της τουρκοκρατίας. Σύμφωνα με το Ισλαμικό δημόσιο δίκαιο η καλλιεργήσιμη γη στην […]

Ιδιωματικές εκφράσεις

Στις γλώσσες, όλου του κόσμου, παλιές και σύγχρονες, υπάρχουν ιδιωματικές εκφράσεις. Στις σύγχρονες φυσικά το ποσοστό είναι μεγαλύτερο, αφού δεν παύουν να εμπλουτίζονται με νέες.   Οι ιδιωματισμοί μιας γλώσσας δεν έχουν ακριβή απόδοση σε άλλη γλώσσα.   Ιδιωματισμοί υπάρχουν ακόμα και στις τοπικές διαλέκτους.   Στην αρχαιότητα ο ιδιωματισμός λεγόταν ιδιωτισμός. Σήμερα η λέξη […]

Οι καλικάντζαροι και τα επίθετά τους

Οι καλικάντζαροι είναι από τα πιο περίεργα, πονηρά, αεικίνητα και άτακτα πνεύματα του λαϊκού πολιτισμού μας.
Οι καλικάντζαροι είναι όντα μαυριδερά, με κόκκινα μάτια, τρίχες σ’ όλο το σώμα, χέρια μακριά, είναι ψευδοί, είναι κουτσοί και κυρίως κουτοί, αφού δεν ξέρουν ούτε να μετράνε, τρώνε βατράχια, σαύρες, σκουλήκια και φίδια και ζουν μέσα σε υγρές σπηλιές και σε σκοτεινές ρεματιές.

Να τα πούμε; Πέστε τα. Πέστε τα.

Αυτές είναι οι χαρακτηριστικές φράσεις που ακούγονται τις παραμονές των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς και των Φώτων. Τις ημέρες αυτές τα πιτσιρίκια τριγυρνούν από σπίτι σε σπίτι, από μαγαζί σε μαγαζί, για να πούνε τα Κάλαντα.