16 °C Rethymno, GR
09/12/2022

Κατακαήκαν τα χωριά…

Κατακαήκαν τα χωριά, Μέλαμπες και Σαχτούρια, η Κρύα Βρύση κι η γι Ορνέ, σόπατα και παπούρια. Κατακαήκαν τα δεντρά κι η ξακουστή Βουβάλα, για να σβηστούνε στσι πλαγιές των ανταρτών τα ζάλα.   Κατακαήκαν τω πουλιώ φωλιές μέσα να μπούνε, σε κλώνους δε καθίζου μπλιό να γλυκοκελαηδούνε. Τσι Μέλαμπες και την Ορνέ, Σαχτούρια, Κρύα Βρύση, […]

Κρήτες oι τελευταίοι υπερασπιστές του Βυζαντίου

Από το περιεχόμενο χειρόγραφου κειμένου που βρέθηκε το έτος 1919 και υπάρχει στη βιβλιοθήκη της Μονής Βατοπεδίου του Αγίου Όρους, προκύπτει ό,τι η Κρήτη ανταποκρίθηκε πρόθυμα στο αίτημα της Βασιλεύουσας, το έτος 1453, να την ενισχύσει με πολεμιστές στον αγώνα της να μείνει αδούλωτη. Η Κρήτη έστειλε πέντε καράβια με 1.500 αγωνιστές, οι οποίοι μπαίνοντας […]

Δημαρχείο Κουρήτων (1907-1911), στον Άγιο Ιωάννη Αμαρίου

Υποστηρίζω και το έχω γράψει αρκετές φορές ότι, όλοι όσοι ασχολούνται και δημοσιοποιούνε ιστορικά γεγονότα στα κείμενά τους, πρέπει να αναζητούνε και να στηρίζονται κυρίως σε γραφτά ντοκουμέντα, γιατί αυτά είναι τα πειστικότερα στοιχεία της ιστορίας. Βεβαίως και οι παραδόσεις των παππούδων και προπαππούδων έχουνε την αξία τους, αλλά πολλές φορές δεν είναι αξιόπιστες. Οι […]

Πανηγύρι στη Φανερωμένη Αμαρίου κάποτε την Παρασκή τση Λαμπρής

Κάποτε, που δεν υπήρχανε αμαξωτοί δρόμοι, η πεζοπορία από χωριό σε χωριό, στα γειτονικά κυρίως Αμαριώτικα χωριά, στους δύσβατους ασπαλαθιασμένους χωματόδρομους, μέρα και νύχτα, δεν μας εμπόδιζε να μονομερίσομε και να γλεντήσομε. Σήμερο, που έχομε αμαξωτούς ασφαλτοστρωμένους δρόμους, πολλά και ακριβά αυτοκίνητα, εγκαταλείψαμε δυστυχώς και τις παρέες και τα πανηγύρια μας. Τα χωριά μας, Άγιος […]

Η σφαγή στο Σπήλαιο της Μιλάτου

Με τη συμπλήρωση 200 χρόνων από την επανάσταση του 1821 και προκειμένου να συντάξω σχετική ομιλία, διάβασα αρκετά κείμενα διακεκριμένων ιστορικών. Εντυπωσιάστηκα ιδιαίτερα, με τη σφαγή που συντελέστηκε στη Μίλατο Μεραμπέλου Λασιθίου, γεγονός που με ενέπνευσε να γράψω τους παρακάτω στίχους, με τη σκέψη να μελοποιηθούνε. Σύμφωνα με τα διασωθέντα και καταγραμμένα ιστορικά στοιχεία, η […]

Αϊγιαννιώτικες καταγραφές

Έχουνε περάσει αρκετά χρόνια από τότε που άρχισα να καταγράφω οτιδήποτε έχει σχέση με το χωριό που γεννήθηκα και ανατράφηκα, τον Άγιο Ιωάννη Αμαρίου του Ρεθέμνους. Αναζήτησα όλα όσα έχουνε καταγραφεί και αποτελούνε γραπτές πηγές, άγνωστες μέχρι τότε στους περισσότερους και πρόσθεσα βιωματικές γνώσεις, εμπειρίες και πληροφορίες, τεκμηριωμένες, από τα χείλη αξιοσέβαστων προσώπων. Όλο αυτό […]

Η Επανάσταση του Φούτη (1897) και Φωτάκηδες

Ενδιαφέροντα στοιχεία καταγράφονται στο άρθρο του Κώστα Φωτάκη του Φουτομιχελιό από τις Μέλαμπες που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα του Συλλόγου Μελαμπιανών Αθήνας Aρ Φύλ. 97 – Μάρτης – Απρίλης 1995 σελίδα 3 $ 4. Στο κείμενό του αναφέρει ότι, «οι οικογένειες των Φωτάκηδων ανήκαν πάντοτε στην προοδευτική αγωνιστική και επαναστατική παράταξη. Είχαν διανοούμενους που ήσαν πρωτοπόροι […]

Νικηφόρος Κλαροτζάννες, Πατριάρχης Αλεξανδρείας

Του ΣΤΑΥΡΟΥ ΦΩΤΑΚΗ* Στο πρώτο Βιβλίο μου με τίτλο: Το χωριό μου Άγιος Ιωάννης Χλιαρός …, που εκδόθηκε το 2006, καταγράφω τα παρακάτω στοιχεία που είχανε προκύψει τότε από τις έρευνές μου, για την ονομασία του οικισμού: «Είναι αξιοσημείωτο ότι, ο πρόσθετος χαρακτηρισμός χρησιμοποιείται κυρίως στη γενική κτητική, δηλαδή του Χλαρού (1607), του Χλιαρού, του […]

Ο αμαξωτός δρόμος και τα πρώτα αυτοκίνητα στον Άϊ Γιάννη

Τούτες οι λίγες γραμμές πιστεύω πως φτάνουνε, για να προκαλέσουνε κάποιες εντυπώσεις στους πολύ νεότερους, αλλά και να φέρουνε στη μνήμη των μεγαλύτερων ανάμεικτα συναισθήματα. Δεν θα γράψω πολλά, μόνο πολύ συνοπτικά θα περιγράψω το χθες και το σήμερα και καθένας ας βγάλει τα συμπεράσματά του. Εξάλλου οι εικόνες και μόνο φτάνουνε και δε χρειάζονται […]

Οργανοπαίχτες, στον Αϊ Γιάννη Αμαρίου

Από τα παλιά χρόνια υπήρχανε σε όλα σχεδόν τα χωριά, λαϊκοί οργανοπαίχτες της παραδοσιακής μουσικής, για την ψυχαγωγία των κατοίκων. Κρατήσανε για πολλά χρόνια τις μουσικές παραδόσεις αναλλοίωτες και τις μεταδώσανε στις επόμενες γενιές. Σε κάθε χωριό, αρκετοί ήσανε αυτοί που ασχοληθήκανε με την παραδοσιακή μουσική, παράλληλα με τις αγροτικές τους ασχολίες, για να ικανοποιήσουνε […]