17 °C Rethymno, GR
27/10/2021

Τοπωνύμια Τουρκικής προελεύσεως

Ο Άγιος Ιωάννης Χλιαρός αναφέρεται από τον Καστροφύλακα (Κ. 175) S. Giovanni Chiliaru το έτος 1583 με 47 κατοίκους1. Στην Αιγυπτιακή απογραφή του 1834 ο Άγιος Ιωάννης Χλιαρός αναφέρεται στην επαρχία Αμαρίου ως ο Haghio Ianni2, με 15 Χριστιανικές οικογένειες και καμιά Μουσουλμανική και επομένως ο πληθυσμός του οικισμού τότε υπολογίζεται σε 90-100 κατοίκους συνολικά, […]

Μια φορά κι ένα καιρό…

Κι όμως περάσανε σαράντα χρόνια από τότε, που λίγο πιο κάτω από τον πέργιαυλο της εκκλησίας των Αγίων Τεσσάρων Μαρτύρων, στον Άγιο Ιωάννη Αμαρίου, υπήρχε μια σηκωματάρικη «ελιά του Αγίου», όπως την ξέραμε. Για όσους δεν ξέρουνε, τους νεότερους, σηκωματάρικο θα πει, το δένδρο που ανήκει σε άλλο ιδιοκτήτη από τον ιδιοκτήτη που έχει το […]

Ο «Βουκολές» Αγίου Ιωάννη Αμαρίου

Τοπωνύμιο-τοποθεσία στο κέντρο του οικισμού Αγίου Ιωάννη Αμαρίου και συγκεκριμένα, το τμήμα από την παλιά Βρύση έως το δρόμο με τα σκαλιά που κατεβαίνει από την εκκλησία των Τεσσάρων Μαρτύρων. Η λέξη βουκολές σχετίζεται με τη λέξη βουκόλος, που προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη βοϋς = βόδι, που σημαίνει ο βοσκός βοδιών και γενικότερα […]

Εκλογικός κατάλογος του έτους 1913

Ο παρακάτω εκλογικός κατάλογος, που είχε την καλοσύνη να μου παραδώσει ο αείμνηστος, αγαπητός καθηγητής-ερευνητής Γιώργος Εκκεκάκης, τυπώθηκε το έτος 1913 σε τυπογραφείο των Χανίων. Αφορά τους ψηφοφόρους του χωριού Άγιος Ιωάννης του Αγροτικού Δήμου Αγίου Ιωάννη και αποτελεί σήμερα ένα πολύτιμο ιστορικό έγγραφο. Είναι γνωστό ότι, τότε δεν ψηφίζανε γυναίκες, γι’ αυτό στον εκλογικό […]

Πανωλεθρία Τούρκων Ηρακλειωτών στην τ. Επαρχία Αμαρίου το 1821

Συχνά καταφεύγω σε γραπτά κείμενα-ντοκουμέντα αξιόλογων ερευνητών-ιστορικών και μάλιστα εφόσον καταγράφουνε ιστορικά γεγονότα κοντά στην ηλικία τους. Αυτές τις καταγραφές-ντοκουμέντα οφείλομε να επικαλούμαστε, σε ό,τι γράφομε και ό,τι λέμε σήμερα και όχι αόριστα στα «μού ‘πανε» ή «το λέγανε», προπαντός για ιστορικά γεγονότα του μακρινού παρελθόντος. Ένα τέθιο κείμενο δανείστηκα από το βιβλίο «Ιστορικά Σημειώματα», […]

Δυο ιστορικά σπίθια, στον Αϊ Γιάννη Αμαρίου

Εδώ και πολλά πολλά χρόνια, τόσο προφορικά όσο και γραπτά, αναφέρομαι στα παρακάτω δυο ιστορικά σπίθια του χωριού μας, που είναι αφημένα στην τύχη τους να αφανιστούνε και μαζί τους ολόκληρη η ιστορία τους, αλλά δυστυχώς «φωνή βοώντος εν τη ερήμω». Για άλλη μια φορά λοιπόν υψώνω τη φωνή μου και «ο έχων ώτα ακουέτω», […]

Ιερός Ναός Αγίου Ιωάννου Αμαρίου

Στο κάτω μέρος του οικισμού και συγκεκριμένα μέσα στο χώρο του νεκροταφείου υπάρχει παλιός ναΐσκος του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου (Ριγολόγου) και εορτάζεται την 29η Αυγούστου με την πρέπουσα μεγαλοπρέπεια. Το εκκλησάκι εκτιμάται ότι υφίσταται από την Βυζαντινή εποχή με τοιχογραφίες, οι οποίες δεν διατηρούνται σε καλή κατάσταση. Κατά την διαμόρφωση του χώρου του νεκροταφείου […]

Άγιος Ιωάννης Χλωρός, του έτους 1743

Όποιος ψάχνει, όλο και κάτι βρίσκει. Το παρακάτω έγγραφο έχει ιδιαίτερη ιστορική αξία, γιατί επιβεβαιώνει την πρόσθετη ονομασία του χωριού πριν από 280 χρόνια, δηλαδή το έτος 1743, σε Άγιος Ιωάννης Χλωρός, αλλά και την ύπαρξη οικογένειας Αναγνώστη Λιμάκι. Τόσο για την πρόσθετη ονομασία σε Χλωρός ή Χλιαρός, όσο και για την ύπαρξη οικογενειών Λίμα […]

Η Αγία Σοφία του Αγίου Ιωάννη Αμαρίου

Στη Βορειοδυτική πλευρά του οικισμού και σε απόσταση ενός χιλιομέτρου περίπου, βρίσκεται παλιός ναΐσκος – ξωκλήσι της Αγίας Σοφίας. Το εκκλησάκι της Αγίας Σοφίας είναι αρκετά παλιό. Έχει καταστραφεί δύο ή τρεις φορές. Είναι ενδεχομένως χτισμένο την ίδια χρονολογία με αυτό του Αγίου Ιωάννη, γιατί και σ’ αυτό το εκκλησάκι βρέθηκαν από ανασκαφές παλιότερα, τάφοι […]

Το τραγούδι του καπετάν Μητροφάνη

Το τραγούδι του Καπετάν Μητροφάνη, το εμπνεύστηκα και το έγραψα, ύστερα από την ιστόρηση των γεγονότων, όπως καταγράφονται στα Ιστορικά σημειώματα του Γεωργίου Ε. Ανδρεδάκη (Ανδρεδή) το έτος 1926, για τον Αϊγιαννιώτη Ήρωα της Επανάστασης Καπετάν Μητροφάνη. Έναν «ξεχασμένο» ήρωα που η ιστορία θέλησε, τον κατέγραψε και τον διατήρησε για δυό αιώνες περίπου, ως καπετάν […]