Της ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΦΡΑΓΚΙΑΔΑΚΗ
Λίγες μέρες μετά την έναρξη του νέου έτους βρέθηκα στην Ιταλία, σε ένα πολύ μικρό χωριό της Τοσκάνης 40 περίπου κατοίκων, στο Castagnetoli. Βρέθηκα εκεί στα πλαίσια ενός Ευρωπαϊκού Προγράμματος Erasmus Plus με τον τίτλο «From dots to lines» μέσω του Ελληνικού Οργανισμού Roes Cooperativa.
Στο συγκεκριμένο πρόγραμμα έλαβαν μέρος οκτώ διαφορετικές χώρες με 23 συμμετέχοντες από Βουλγαρία, Ελλάδα, Εσθονία, Ισπανία, Ιταλία, Λετονία, Πολώνια και Πορτογαλία. Σκοπός του προγράμματος ήταν να βρεθούμε σε ένα τέτοιο περιβάλλον ώστε να γίνουν κατανοητοί οι όροι «κοινωνική ενσωμάτωση» και «κοινωνική συμπερίληψη», η έννοια της «κοινότητας» και όλα αυτά μέσω της συνεργασίας, της μη τυπικής εκπαίδευσης και της ενεργής συμμετοχής εκ μέρους των συμμετεχόντων.
Παρόλο που έχω συμμετάσχει και σε άλλα ευρωπαϊκά προγράμματα, αυτό ήταν ιδιαίτερο γιατί φιλοξενηθήκαμε στο σπίτι, με τον κυριολεκτικό όρο της λέξης, μίας οικογένειας,«Casa famiglia San Francesco». Αυτό το σπίτι ανήκει στον Mauro και τη Norina και ταυτόχρονα αποτελεί μέρος και του οργανισμού Papa Giovanni XXIII. Το ξεχωριστό σε αυτό το σπίτι είναι ότι λειτουργεί ως κοινότητα και φιλοξενούνται άτομα προερχόμενα από κοινωνικά πλαίσια πολύ διαφορετικά. Συγκεκριμένα πρόκειται για άτομα που ήταν είτε πρώην κρατούμενοι, είτε άτομα που εκτίουν την ποινή τους μέσω εναλλακτικών τρόπων, είτε άτομα που δεν έχουν μία σταθερή κατοικία και έχουν βρει μια οικογένεια σε αυτό τον χώρο.
Κατά τη διάρκεια της φιλοξενίας μας, ήρθαμε σε άμεση επαφή με τα άτομα της κοινότητας, 12 στον αριθμό τη συγκεκριμένη περίοδο, μιας και σχεδόν όλες οι δραστηριότητες λάμβαναν χώρα μέσα στο σπίτι, μοιραζόμασταν τους ίδιους χώρους και τρώγαμε όλοι μαζί.
Πέρα από την επαφή μας με τα άτομα του σπιτιού, κάναμε πολλές δραστηριότητες μεταξύ μας, δραστηριότητες που είχαν ως σκοπό το δέσιμο και τη συνεργασία της ομάδας. Κατά τη διάρκεια όλων των δράσεων που κάναμε υπήρξαν στιγμές που χρειάστηκε να κάνουμε ένα εσωτερικό διάλογο, να εξωτερικεύσουμε τις σκέψεις μας, να τις μοιραστούμε, αν νιώθαμε την ανάγκη, και στο τέλος να γίνουμε μια μεγάλη αγκαλιά.
Συμμετέχοντας σε αυτό το πρόγραμμα, είχαμε επίσης την ευκαιρία να γνωρίσουμε τη τριγύρω περιοχή, την περιοχή της Lunigiana, μία περιοχή που η αλήθεια είναι ότι δύσκολα την επισκέπτεται κάποιος γιατί απέχει αρκετά από τους κλασσικούς τουριστικούς προορισμούς της. Γευτήκαμε την αυθεντική ιταλική κουζίνα, καθώς καθημερινά η Norina φρόντιζε να μας ετοιμάζει διαφορετικά πιάτα με αποκορύφωμα τη βραδιά πίτσας, όπου ο Francesco, ο γιος της οικογένειας ετοίμασε 60 διαφορετικές πίτσες! Περπατήσαμε στην εξοχή και την προτελευταία μέρα πριν αφήσουμε το σπίτι, απολαύσαμε ένα υπέροχο ηλιοβασίλεμα.
Κάτι άλλο που χαρακτήρισε τα βράδια μας ήταν η λέξη παρέα. Μετά το βραδινό μας, αφήναμε στην άκρη τα κινητά μας τηλέφωνα, σύμμαχος σε αυτό η όχι πολύ καλή σύνδεση ίντερνετ, μαζευόμασταν κοντά στο τζάκι και τραγουδούσαμε όλοι μαζί, παίζαμε επιτραπέζια, χορεύαμε ή απλά συζητούσαμε.
Η σημαντικότερη στιγμή του προγράμματος ήταν δύο απογεύματα, όταν είχαμε την ευκαιρία να ακούσουμε τις ιστορίες έξι ανθρώπων που φιλοξενούνται στην κοινότητα. Είχαν το θάρρος να μοιραστούν μαζί μας τα βιώματά τους, τα τραύματά τους και να μας εξιστορήσουν όλη την πορεία που τελικά τους έφερε στο Castagnetoli. Ιστορίες που μας συγκίνησαν, μας έβαλαν σε σκέψη, μας ταρακούνησαν, ιστορίες που μας γέμισαν ενσυναίσθηση.
Απολογισμός της εμπειρίας αυτής: Βαλίτσα γεμάτη από συναισθήματα χαράς, συγκίνησης, αποσκευές γεμάτες αγκαλιές, υψηλή αίσθηση του «ανήκειν», μεγαλύτερη ενσυναίσθηση, λιγότερος φόβος προς το διαφορετικό και το άγνωστο, προσωπική εξέλιξη, ευγνωμοσύνη, αληθινός πλούτος.
