Ο καθηγητής Ανδρέας Μοσχονάς (ΑΜ) ο οποίος υπηρέτησε το τμήμα Κοινωνιολογίας και το Πανεπιστήμιο Κρήτης (ΠΚ) με αφοσίωση, επιστημονική ευσυνειδησία και γνήσιο πανεπιστημιακό ήθος, πέθανε στις 17 Μαρτίου 2025 και το μάθαμε μόνο πρόσφατα, οκτώ μήνες μετά! Αυτό δείχνει πόσο απομονωμένος και εντελώς ξεχασμένος ήταν από το τμήμα και το Πανεπιστήμιο!
Ο ΑΜ ήταν κάτοχος της Ευρωπαϊκής Έδρας Αριστείας Jean-Monnet στην Πολιτική Κοινωνιολογία της Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης και υπεύθυνος του Ευρωπαϊκού Κέντρου Αριστείας Jean-Monnet του Πανεπιστημίου Κρήτης. Διετέλεσε διευθυντής του διατμηματικού Εργαστηρίου για την Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωση της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών, και συνέβαλε μαζί με τον τότε διευθυντή της Βιβλιοθήκης Μιχάλη Τζεκάκη στην ίδρυση του Κέντρου Ευρωπαϊκής Τεκμηρίωσης (ΚΕΤ), που λειτουργεί ακόμη στη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου. Επίσης υπήρξε πρόεδρος του τμήματος Κοινωνιολογίας για μια σύντομη περίοδο. Το επιστημονικό του έργο επικεντρώθηκε στην Πολιτική Κοινωνιολογία, με έμφαση στις ταξικές αναλύσεις και στη μελέτη της Ευρωπαϊκής ενοποίησης, για την οποία διοργάνωσε διεθνή συνέδρια. Στις δημοσιεύσεις του συγκαταλέγονται αρκετά βιβλία και άρθρα σε ελληνικά και διεθνή επιστημονικά περιοδικά, με κύρια θέματα: Τα παραδοσιακά μικροαστικά στρώματα στην Ελλάδα, την ταξική δομή και πάλη, τα κοινωνικά συμφέροντα στις σύγχρονες κοινωνίες, τον προβληματισμό για τις συνέπειες της Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης, κ.ά. Όπως σωστά τονίζει η πρόσφατη ανακοίνωση του τμήματος Κοινωνιολογίας «Ο ΑΜ υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες κοινωνιολόγους στον τομέα της ανάλυσης των κοινωνικών τάξεων και των κοινωνικών ανισοτήτων και οι επιστημονικές δημοσιεύσεις του αποτελούν σημείο αναφοράς για πολλές γενιές φοιτητών/φοιτητριών και ερευνητών/ερευνητριών».
Και όμως, σε αυτόν τον καθηγητή με την πλούσια συνεισφορά στο τμήμα Κοινωνιολογίας, στο Πανεπιστήμιο Κρήτης και στην Πολιτική Κοινωνιολογία, το Τμήμα του ΑΡΝΗΘΗΚΕ να αποδώσει την τιμή του Ομότιμου Καθηγητή! Γραπτή τεκμηριωμένη πρότασή μας απορρίφθηκε σιωπηρά από την τότε πλειοψηφία στην οποία δεν ήταν αρεστός, και αυτή η ΑΔΙΚΙΑ θα ΣΤΙΓΜΑΤΙΖΕΙ την ιστορία του τμήματος. Θα πρέπει να τονιστεί ότι η τωρινή Προεδρία αποτελούμενη από νέες συναδέλφους ΔΕΝ ευθύνεται γι αυτό, και η ανακοίνωσή της τιμά έστω και καθυστερημένα τη μνήμη του.
Ο Ανδρέας λόγω του πολύ σεμνού χαρακτήρα του δεν θα ήθελε δημοσιοποίηση της αδικίας αυτής, που σίγουρα τον πίκρανε και τον αποξένωσε από το Πανεπιστήμιο. Μάλλον θα θύμωνε μαζί μου, αλλά ο λόγος του σημειώματος αυτού είναι για τους ξεχασμένους και αδικημένους καθηγητές και διοικητικούς του Πανεπιστημίου. Είναι ο ίδιος λόγος με αυτόν που είχα δημοσιεύσει για την παρόμοια κατάφωρη αδικία να μην αποδοθεί η τιμή του Ομότιμου καθηγητή στον αείμνηστο Βασίλη Καρδάση, παρά την πλούσια διοικητική κι επιστημονική του προσφορά.
Ας φροντίσουν οι Πρυτανικές Αρχές, το Συμβούλιο Ιδρύματος και η Σύγκλητος να απονεμηθεί ο τίτλος του Ομότιμου Καθηγητή, όχι βέβαια αδιακρίτως σε όλους τους αφυπηρετήσαντες, αλλά σε εκείνους τους άξιους αδικημένους καθηγητές του ΠΚ, παρακάμπτοντας την άρνηση ή σκόπιμη αδράνεια του τμήματός τους, τα ποσοτικά metrix και τις προσωπικές αντιπάθειες. Η περίπτωσή τους είναι γνωστή στην πανεπιστημιακή κοινότητα, αλλά αυτή δυστυχώς αδιαφορεί μέχρις ότου αναγγελθεί κάποια αναχώρηση… Υπενθυμίζω κι εδώ τη θετική περίπτωση απόφασης της Συγκλήτου ΠΚ, η οποία το 2024 απένειμε σε άξιο καθηγητή Θετικών Επιστημών (στο Ηράκλειο) τον τιμητικό τίτλο του Ομότιμου Καθηγητή, παρά την αντίθεση του προέδρου του τμήματός του και του κοσμήτορα. Ας χρησιμοποιηθεί η σωστή αυτή απόφαση της Συγκλήτου ως πρόκριμα για να δικαιωθούν άξιοι καθηγητές, ώστε το ποιος ή ποια θα ανακηρύσσεται Ομότιμος Καθηγητής θα αποφασίζεται αντικειμενικά από τη Σύγκλητο και όχι από τις εξουσιαστικές ομάδες των Τμημάτων με αμφιλεγόμενα κριτήρια.
Είναι γεγονός, ότι υπάρχουν σε όλα σχεδόν τα τμήματα άξιοι αφυπηρετήσαντες καθηγητές ΟΛΩΝ των βαθμίδων, αλλά και συνταξιούχοι διοικητικοί υπάλληλοι οι οποίοι αν και αφιέρωσαν μεγάλο μέρος της ζωής τους στο Πανεπιστήμιο είναι ΕΝΤΕΛΩΣ ΞΕΧΑΣΜΕΝΟΙ. Είναι παρήγορο ότι πρόσφατα τιμήθηκαν με πολύ συγκινητικές εκδηλώσεις δυο άξιοι αφυπηρετήσαντες Αναπληρωτές Καθηγητές της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών με πολύ πλούσια προσφορά στο Πανεπιστήμιο και στους φοιτητές.
Θεωρώ ότι είναι καθήκον της Πανεπιστημιακής Κοινότητας να πιέσει ώστε να τιμηθούν, όχι ισοπεδωτικά άπαντες, αλλά εκείνοι οι ΞΕΧΑΣΜΕΝΟΙ ΑΞΙΟΙ αφυπηρετήσαντες καθηγητές, άσχετα από βαθμίδα, αλλά και οι συνταξιούχοι φιλότιμοι κι εργατικοί διοικητικοί υπάλληλοι που έχουν μοχθήσει για την πρόοδο και ανάπτυξη του Πανεπιστημίου Κρήτης, πολύ πριν φύγουν από τη ζωή πικραμένοι, όπως δυστυχώς έφυγε ο συνάδελφος καθηγητής Ανδρέας Μοσχονάς.
