Με χαρά διάβασα στη σχετική πρόσκληση το πρόγραμμα εσπερίδας τιμής και μνήμης που διοργανώνει η Μητρόπολή μας για τα πέντε χρόνια από την εκδημία του αείμνηστου τέως Αρχιεπισκόπου Αυστραλίας κυρού Στυλιανού Χαρκιανάκη. Ωστόσο η χαρά μου για έναν φίλο προσωπικό και οικογενειακό ήρθε να επισκιαστεί από το γεγονός ότι σε αυτό το συνοπτικό δίπτυχο φυλλάδιο, αναφέρεται ως γενέτειρα του Στυλιανού το χωριό Άδελε Ρεθύμνου.
Θα ήθελα να πληροφορήσω τους αναγνώστες σας, ότι γενέτειρα του κυρού Στυλιανού είναι ο Μαρουλάς Ρεθύμνου. Στον Μαρουλά ο Στυλιανός είδε το πρώτο φως στον κόσμο μας, στα σοκάκια του Μαρουλά έτρεξε και έπαιξε μικρό παιδί, στο ιστορικό χωριό του Μαρουλά φοίτησε ως μαθητής του δημοτικού σχολείου. Για όλα αυτά διαχρονικά είμαστε όλοι οι Μαρουλιανοί περήφανοι. Είναι κρίμα να αλλοιώνονται τα πραγματικά στοιχεία του βίου μιας τέτοιας μεγάλης και λαμπρής προσωπικότητας. Αν διαβάσει κανείς για παράδειγμα τη βιογραφία του ποιητή Οδυσσέα Ελύτη θα διαπιστώσει ότι ως γενέτειρα του αναφέρεται το Ηράκλειο Κρήτης παρόλο που και οι δύο γονείς του ήταν από τη Μυτιλήνη, κι ενώ ο ίδιος έζησε στο Ηράκλειο μόλις έως τα τρία του χρόνια. Αναλόγως, ο Μίκης Θεοδωράκης, ενώ ήταν κρητικός και πολύ περήφανος για αυτό και κατόπιν έγγραφης επιθυμίας του ενταφιάστηκε στο νησί μας, οποιαδήποτε βιογραφία του κι αν διαβάσει κανείς, ως γενέτειρά του αναφέρεται η Χίος, νησί στο οποίο έτυχε να υπηρετεί ο πατέρας του την εποχή που γεννήθηκε ο ίδιος.
Ο Στυλιανός ποτέ δεν έκρυψε ή αμφισβήτησε το γεγονός ότι γενέτειρά του ήταν ο Μαρουλάς, στον οποίον έζησε μέχρι την αποφοίτησή του από το δημοτικό σχολείο του χωριού. Μετά τον Μαρουλά ο Στυλιανός φοίτησε σε εκκλησιαστικά γυμνάσια και θεολογικές σχολές. Οπότε στην πραγματικότητα ποτέ δεν έζησε στο Άδελε, χωριό από το οποίο απλά κατάγονταν ο πατέρας του, που λίγο ο ίδιος γνώρισε, καθώς εκτελέστηκε μαζί με άλλους πατριώτες από τους Γερμανούς κατακτητές. Στο βιβλίο για τον Μαρουλά, του υπογράφοντος το παρόν, το οποίο απέστειλα στον Αρχιεπίσκοπο σε πλήθος 12 αντιτύπων καθώς ο Στυλιανός βοήθησε οικονομικά να εκδοθεί αυτό, μας ευχαρίστησε θερμά για τις αναφορές μας στο πρόσωπό του. Επίσης ουδέποτε, είτε στις ανταλλαγές βιβλίων ποίησης στις οποίες επιδιδόμασταν, είτε σε τηλεφωνική επικοινωνία μας, μας έκανε την παραμικρή νύξη αμφισβήτησης του ιστορικού γεγονότος για το ποια είναι η γενέτειρά του.
Σε μια εποχή που διαβάλλονται πρόσωπα και γεγονότα, που η ιστορία ξαναγράφεται κατά το δοκούν (βλ. υπόθεση του παραχαράχτη γερμανού ιστορικού Ρίχτερ για τη Μάχη της Κρήτης), που αλλοιώνονται γεγονότα και μαρτυρίες, καλό θα είναι όλοι εμείς που αυτοπροσδιοριζόμαστε ότι είμαστε με τον έναν ή με τον άλλον τρόπο εραστές της παράδοσης, της γλώσσας μας και της ορθοδοξίας, να προασπίσουμε με κάθε τρόπο αυτήν την παρακαταθήκη της αλήθειας. Η «γενέτειρα» του κάθε ενός μας, δεν είναι «αυτοπροσδιορίσιμη», πόσο μάλλον προσδιορίσιμη από τρίτους μετά τον βιολογικό θάνατό μας. Είναι δεδομένη από τη φυσική παρουσία του καθενός μας κατά τον τοκετό και τα πρώτα χρόνια του βίου μας. Οπότε αναμένουμε για την απαραίτητη διόρθωση εκ μέρους των διοργανωτών της εσπερίδας. Επικροτούμε την πρωτοβουλία να τιμηθεί η τιμή και η μνήμη ενός μεγάλου Ιεράρχη της Ορθοδοξίας και ευχόμαστε να έχει πλήρη επιτυχία η εκδήλωση.
Υ.Γ. Ταπεινή πρότασή μου είναι σε μια επόμενη εκδήλωση μνήμης για τον Στυλιανό να διερευνηθεί η συμμετοχή και της Ενορίας Μαρουλά, γενέτειρας του μεγάλου Ιεράρχη και ποιητή. Επίσης, πρότασή μου προς την Ενορία Μαρουλά, τον Πολιτιστικό Σύλλογο Μαρουλά και το άλλοτε δημοτικό και νυν νηπιαγωγείο Μαρουλά είναι να ονοματοδοτηθεί το σχολείο του χωριού με το όνομα του πιο σπουδαίου από όλους εμάς που καθίσαμε στα θρανία του. Του Στυλιανού Χαρκιανάκη, του Ανθρώπου με το όμορφο χαμόγελο και το σπουδαίο πνεύμα.
* Ο Ηλίας Κοπανάκης είναι χημικός μηχανικός – συγγραφέας
