Επισημάνσεις του καθηγητή Πνευμονολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, Νίκου Τζανάκη στην Τηλεόραση CRETA, αναφορικά με τον χανταϊό
Ένας ιός, γνωστός στους επιστήμονες εδώ και δεκαετίες, που δεν μεταδίδεται μέσω του αέρα και συνεπώς δεν μπορεί να μεταδοθεί με την ίδια συχνότητα και ένταση όπως ο κορονοϊός είναι ο χανταϊός. Τα τελευταία 24ωρα έχει προκληθεί παγκόσμια αναστάτωση στις υγειονομικές αρχές πολλών χωρών, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας, λόγω εντοπισμού κρουσμάτων χανταϊού σε κρουαζιερόπλοιο που έπλεε στον Ατλαντικό Ωκεανό, στο οποίο έχασαν τη ζωή τους τρεις άνθρωποι. Παρά τον συναγερμό που σήμανε στις υγειονομικές αρχές, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) διαβεβαίωσαν ότι ο κίνδυνος για τη δημόσια υγεία είναι χαμηλός. Οι ειδικοί ξεκαθάρισαν ότι τα πρόσφατα περιστατικά χανταϊού δεν αποτελούν λόγο πανικού ή φόβου για «νέα πανδημία», καθώς πρόκειται για στέλεχος του ιού που για την μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο απαιτεί , πολύ στενή και παρατεταμένη επαφή. Παρόλα αυτά, ο ΠΟΥ έχει λάβει αυστηρά προληπτικά μέτρα για την διακοπή οποιασδήποτε πιθανότητας μετάδοσης του ιού, και ως εκ τούτου, ο 70χρονος μοναδικός Έλληνας επιβάτης του κρουαζιερόπλοιου, επαναπατρίστηκε χθες το πρωί και τέθηκε σε 45ήμερη καραντίνα στο νοσοκομείο Αττικόν. Σκοπός της πολυήμερης καραντίνας είναι ο προληπτικός έλεγχος για να διαπιστωθεί αν είναι φορέας του ιού ή αν θα νοσήσει. Ουσιαστικά ο χανταιός είναι ένας τύπος ιού που μεταφέρεται από τρωκτικά και μεταδίδεται κυρίως στον άνθρωπο μέσω της εισπνοής αερομεταφερόμενων σωματιδίων που προέρχονται από αποξηραμένα περιττώματα τρωκτικών. Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC), οι μολύνσεις συμβαίνουν συνήθως όταν ο ιός μεταφέρεται μέσω του αέρα από τα ούρα, τα περιττώματα ή το σάλιο ενός τρωκτικού. Σημειώνεται πως τα συμπτώματα του χανταϊού μπορεί να περιλαμβάνουν δυσφορία στους πνεύμονες, έλλειψη οξυγόνου, αιμορραγικό πυρετό, πόνους και διάρροια.
«Είναι ένας ιός που δεν έχει τη βιολογική αυτή ικανότητα να μεταδίδεται τόσο εύκολα»
Αιμορραγικό πυρετό και νευροπάθεια μπορεί να προκαλέσει το στέλεχος του χανταϊού που συναντάται συχνότερα στην Ευρώπη, ενώ αντίθετα το στέλεχος του ιού που προσέβαλλε τους επιβάτες στο κρουαζιερόπλοιο μπορεί να δημιουργήσει οξύ πνευμονικό νόσημα, που οδηγεί τον ασθενή στη ΜΕΘ και μάλιστα με ποσοστά θνησιμότητας 30-40% περίπου. Σύμφωνα με όσα ανέφερε στην Τηλεόραση CRETA και το μεσημβρινό δελτίο ειδήσεων με τον Σωτήρη Μεταξά, ο καθηγητής πνευμονολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, Νίκος Τζανάκης: «Αυτός ο ιός, από πλευράς βιολογικής και επιδημιολογικής δεν έχει καμία σχέση με τους αναπνευστικούς ιούς, που μεταδίδονται πολύ εύκολα με τον βήχα, το φτάρνισμα και την ομιλία. Είναι ένας ιός που δεν έχει τη βιολογική αυτή ικανότητα να μεταδίδεται τόσο εύκολα. Αντίθετα μεταδίδεται με ζωονόσους και από τα περιττώματα και τις εκχρήσεις τρωκτικών, αρουραίων και μόνο ένα στέλεχος, της Νοτίου Αμερικής, έχει τεκμηριωθεί ότι μπορεί να μεταδοθεί και να μολύνει ανθρώπους από άνθρωπο σε άνθρωπο. Αυτό έχει πολύ μεγάλη σημασία, γιατί επί της ουσίας μειώνει – μηδενίζει τις πιθανότητες να βρεθούμε σε μία κακοκαιρία, όπως με τον κορονοϊό». Όπως ξεκαθάρισε ο καθηγητής πρόκειται για έναν τελείως διαφορετικό ιό από αυτόν του κορονοϊού, χωρίς ωστόσο αυτό να σημαίνει ότι δεν χρειάζονται προληπτικά μέτρα προστασίας. «Ο ιός αυτός εκ της φύσεώς του δεν μπορεί να μεταδοθεί, όπως ο κορονοϊός. Το γονιδίωμα των ιών, από τους ανθρώπους που νόσησαν ή πέθαναν στο πλοίο δεν φαίνεται να έχει αλλαγές από το γονιδίωμα του ιού, που ήδη γνωρίζαμε ότι προκαλούσε συρροές κρουσμάτων στη Νότια Αμερική. Αυτήν την στιγμή το καινοφανές είναι ότι αυτές οι ροές κρουσμάτων ήρθαν σε ένα κρουαζιερόπλοιο, με πάρα πολλούς επιβάτες, από διαφορές χώρες. Αυτό δημιουργεί επιδημιολογικό πρόβλημα, γιατί αυτοί οι άνθρωποι θα γυρίσουν στις χώρες τους και υπάρχει πιθανότητα έστω σε μειωμένο αριθμό να διασπείρουν τη νόσο σε 1-2 ανθρώπους ακόμα. Υπό αυτήν την έννοια λοιπόν ο ΠΟΥ σωστά αντέδρασε ίσως υπερβολικά, αλλά καλύτερα να αντιδράσουμε υπερβολικά προκειμένου να ανακόψουμε την αλυσίδα της μετάδοσης, παρά να διαιωνίζεται το πρόβλημα για τους επόμενους μήνες, έστω σε μικρό βαθμό», σημείωσε ο κ. Τζανάκης.
Ο ΠΟΥ υιοθέτησε αυστηρά και συγκεκριμένα υγειονομικά πρωτόκολλα για τη μεταφορά των ασθενών, προβλέποντας καραντίνα έξι εβδομάδων, χαρακτηρίζοντας τους επιβάτες επαφές υψηλού κινδύνου. «Πιθανώς δηλαδή οι επιβάτες επωάζουν τον ιό και γιαυτό θα πρέπει να τους κρατήσουμε σε καραντίνα, να δούμε αν θα εκδηλώσουν την νόσο και αν την εκδηλώσουν να τους υποστηρίξουμε, αλλά κυρίως να αποφύγουμε να μολυνθούν άλλοι άνθρωποι», εξήγησε ο καθηγητής. Ο κ. Τζανάκης τόνισε εκ νέου ότι: «Η μόλυνση από άτομο σε άτομο σε αυτήν την ίωση γίνεται μόνο στην περίπτωση πολύ στενής επαφής, επί ώρες, στον ίδιο χώρο, στο ίδιο δωμάτιο και με τη χρήση των αντικειμένων πρώτης ανάγκης και από αυτόν ο οποίος θα μολύνει και από αυτόν ο οποίος θα μολυνθεί. Επομένως είναι μία δύσκολη μετάδοση, που καλό θα είναι να την ανακόψουμε εδώ και τώρα και όχι να αφήσουμε, όπως αφήσαμε τα πράγματα στον κορονοϊό, να εξελιχθούν, χωρίς να δείξουμε την πρέπουσα προσοχή, αμέσως εν τη γενέσή του».
«Υπάρχουν σοβαρά εμπόδια στο να μετατραπεί αυτός ο ιός σε έναν ιό παρόμοιο με τον κορονοϊό»
Τέλος, απαντώντας σε σχετικό ερώτημα για το αν υπάρχει περίπτωση να συναντήσουμε κάποια μετάλλαξη του ιού που είναι περισσότερο μεταδοτική, ο κ. Τζανάκης επεσήμανε: «Στην επιστήμη κανείς δεν μπορεί να πει 100% κάτι, αλλά υπάρχουν σοβαρά εμπόδια στο να μετατραπεί αυτός ο ιός, υπό φυσικές συνθήκες στο περιβάλλον σε έναν ιό παρόμοιο με τον κορονοϊό, ή με την γρίπη και την πιθανότητα να προκληθεί πανδημία. Πρώτον αυτός ο ιός δεν επικοίζει το επιθήλιο των αεραγωγών, δεν πολλαπλασιάζεται και δεν μεταδίδεται με τα σταγονίδια της ομιλίας, του βήχα και του φτερνίσματος, αλλά προσεγγίζει και κολλάει στα ενδοθήλια των εσωτερικών μας οργάνων, κυρίως των πνευμόνων, αλλά και άλλων οργάνων, εξαρτάται από ποιον τύπο ιού έχουμε. Έτσι, εξ ορισμού, οι βιολογικές του δυνατότητες για να μεταδοθεί αερογενώς και να προκαλέσει τέτοιου είδους προβλήματα είναι πάρα πολύ χαμηλές». Επιπλέον, σύμφωνα με τον κ. Τζανάκη ο άνθρωπος δεν φαίνεται να αποτελεί ξενιστή, αλλά έναν οργανισμό ο οποίος έλαβε την ίωση από ένα ζώο. «Είναι μία ζωονόσος αυτή η ίωση και μεταδίδεται σε κάποιους ανθρώπους θα έρθουν σε επαφή με τα εκρήματα και τα περιττώματα κάποιων αρουραίων, ειδικών που ζουν στη Νότια Αμερική. Συνεπώς υπό φυσικές συνθήκες, αυτός ο ιός δεν δείχνει δυνατότητες μετάλλαξης, αλλά ακόμα και αν μεταλλαγεί δεν έχει τις βιολογικές ιδιότητες να μεταλλαγεί σε έναν εύκολα αερομεταδιδόμενα ιό», κατέληξε ο κ. Τζανάκης.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΩΣΤΑΚΟΓΛΟΥ
